Oczywiście powinniśmy być rozczarowani tym, że żadna z książek Romaina Benassaya nie znalazła jeszcze polskiego wydawcy. Dlaczego? Lektura komiksu Arka, w którym Benassay był również autorem scenariusza, rzeczywiście zachęca do sięgnięcia po powieść. Ta natomiast, oryginalna francuska (Pyramides, wydana po raz pierwszy w 2018 roku), liczy 550 stron. I nie chodzi tu o to, jak wiele treści w komiksie musiało umknąć, ale raczej o to, że właśnie powieść mogłaby raz jeszcze dostarczyć radości z zagłębiania się w świat wykreowany przez Benassaya, choć w zupełnie inny sposób. Języka już się nie nauczę, pozostaje mi więc czekać na polskie wydanie. Natomiast bardzo dobrze się stało, że za skondensowanie treści do stu stron komiksu zabrał się właśnie sam autor powieści.
Benassay wykorzystał język komiksu i stworzył coś autentycznie niepokojącego, utrzymanego w najlepszym stylu wyrastającym z trzewi fantastyki naukowej. Całość przypomniała mi, dzięki atmosferze, nastrojowej tajemnicy oraz zagadnieniom ze sfery naukowej, ale i filozoficznej, teksty Stanisława Lema oraz Arthura C. Clarke’a. To opowieść o podróży, która nagle przestaje być podróżą, i o kolonizacji zamieniającej się w egzystencjalny eksperyment.
Arka pokazuje, że największą przygodą science fiction wciąż pozostaje spotkanie z tajemnicą.
W tym momencie muszę nakreślić uwarunkowania fabularne. Gdy wyniszczona Ziemia przestaje być miejscem do życia, załoga statku Arka wyrusza ku odległemu miejscu, które ma stać się nowym początkiem dla ludzkości. Piękny plan szybko jednak się rozpada. Po przebudzeniu z hibernacji pasażerowie odkrywają, że nie dotarli do celu, a ich statek znalazł się w samym sercu gigantycznego labiryntu rządzącego się niezrozumiałymi prawami. U podstaw wszystkich pytań, które otrzymamy w trakcie lektury i które muszą nasunąć się również bohaterom Arki, leży fascynacja Benassaya gatunkiem hard sci-fi.
Zatem i Solaris, i Spotkanie z Ramą, ale zapewne również wiele innych tropów literackich oraz filmowych, w których ludzkość wskutek eksploracji, ucieczki z Ziemi lub po prostu kontaktu, ma do czynienia z obcą cywilizacją nieskłonną do łatwego odkrywania swoich sekretów. Wiele czynników ma tu znaczenie, ale rzeczywiście najważniejsza pozostaje zagadka. Nierzadko jest to najlepsza ścieżka prowadzenia fabuły i właśnie nią podąża Benassay, gdy próba rozwikłania czegokolwiek znajduje się poza możliwościami bohaterów. Czuje się to od razu w Arce, a przynajmniej ja to wyczułem. To ten moment, gdy obca cywilizacja, zagadnienie czy miejsce, w którym znaleźli się ludzie, są tak wielkie w swojej nieprzeniknionej naturze, że stają się wręcz przytłaczające. Tak, to zarazem ciekawe, niezwykłe i monumentalne.
W cieniu monumentalnego labiryntu.
O czym jest de facto Arka? Tytuł mówi bardzo dużo, bo odnosi się do Starego Testamentu. U Benassaya jest podobnie, z tym że jego Arka dociera do miejsca absolutnie nieznanego. I właśnie wtedy następuje pęknięcie. Część załogi chce zostać i w tych dziwnych, dość niesprzyjających warunkach coś zbudować. Inni wolą eksplorować nowy obszar, który okazuje się czymś w rodzaju nieprzeniknionego labiryntu. Fascynujące. To starcie dwóch bardzo ludzkich odruchów: lęku i ciekawości. Jedno wynika z drugiego, a przy tym się nie wykluczają.
Ogromnym atutem są rysunki Joana Urgella. Artysta doskonale rozumie, że w science fiction skala bywa emocją samą w sobie. Jego plansze często budują kontrast między małymi sylwetkami ludzi a monumentalnymi przestrzeniami. Stonowane kolory, dużo wyobraźni, projekty wpisujące się w nawias wspomnianego twardego science fiction. Dominują chłodne błękity, szarości i zielenie, czyli barwy niepokoju. Spektakularność wynika tutaj najczęściej z chłodnej atmosfery oraz emocji budowanych przez rysunek. Człowiek jest taki mały w zestawieniu z tą ogromną niewiadomą. Poczucie obcości, właśnie ono stanowi istotę tych ilustracji.
Arka nie jest doznaniem rewolucyjnym, a raczej bardzo solidną opowieścią, którą fan science fiction gdzieś na swojej filmowej albo czytelniczej drodze poznał. Przede wszystkim przypomina jednak, dlaczego fantastyka naukowa potrafi być tak fascynująca, zachęca do sięgnięcia po klasyków i zadaje pytania.
Scenariusz: Romain Benassaya
Rysunki: Joann Urgell
Kolory: Joann Urgell
Tłumaczenie: Paweł Łapiński
Skład: Piotr Margol
Redakcja: Marcin Grabski
Korekta: Agata Bogusławska
Ilość stron: 112
Oprawa: twarda
Wydawnictwo: Lost in Time
Format: 240 x 320 mm
KOMIKS UDOSTĘPNIONY PRZEZ WYDAWCĘ. ZNAJDZIESZ GO NA PÓŁKACH
